Tussen oktober ’24 en februari ’25 deden 102 Waskemeerders van 15 jaar en ouder mee: 1 op de 7 mensen. Daarvan 28 geïnterviewden, rest online. Per 10 ingevulde enquêtes werd een prijs uitgedeeld: dus 10 inwoners verblijd.
Jonge en oude Waskemeerders deden mee: Van jongelui tot 80plussers. Van ‘hikke en tein’ (geboren en getogen) tot nieuwe inwoners. En alles er tussenin. Vrijwel alle straten goed vertegenwoordigd. Geweldig, want er zijn veel mensen die niks hebben met het invullen van zo’n enquête. Gelukkig wél met Waskemeer. Dus: heel waardevol én blijvend nieuwsgierig, want er zijn zeker nog meer ideeën en meningen.
Mensen werd gevraagd wat ze heel belangrijk vonden, om zich thuis te voelen. Het hoogst scoorden: de directe buren kennen; genoeg kennissen en vrienden in de buurt; hulp bieden en krijgen en geschiktheid van woning en tuin. De meeste invullers (88 van de 102) kennen de directe buren en zijn tevreden over het contact. Van de 102 Waskemeerders hebben 81 mensen genoeg kennissen en vrienden in de buurt. Dingen samen doen met dorpsgenoten én dingen organiseren met en voor het dorp: rond de 70 mensen zijn hier tevreden over, rond de 12 willen méér. De meesten (67) worden wel eens gevraagd mee te gaan door dorpsgenoten, 12 zouden dat graag meer willen.
78 Mensen zijn tevreden over zo nodig geboden en gevraagde hulp. 7 Mensen zijn niet tevreden of zouden graag meer willen. Geschiktheid van woning en tuin: 79 mensen zijn tevreden, 9 niet.
Waskemeer wordt geroemd om hoeveel er georganiseerd wordt (voor het formaat dorp). Het dorp herbergt energieke inwoners, die gewend zijn om doortastend, spontaan, elkaars sterke kanten kennend, plannen te smeden. Zo kan spontaan een feest ontstaan: ‘net sa fan in offisjele organisaasje, mar potsje bier op tafel en mei inoar der oer gear’.
- ‘In Waskemeer zijn er veel losse groepjes. Daartussen mist voldoende communicatie . Een overkoepelend orgaan zou mooi zijn. Men moet met elkaar gaan praten.’
- ‘Waskemeer heeft nog steeds christelijke kenmerken. Nieuwkomers beseffen dit vaak niet. Makelaars vertellen te weinig van het karakter van Waskemeer. Traditioneel, oude garde heeft vaak nog stem en gezag. Interessant is om te kijken naar de dingen die ‘altijd al zo gaan’ (en wat er aan te doen is). Bij het in overleg invoeren van veranderingen, meegaan in de tijd: Er zijn mensen die dit waarderen, maar ook mensen die hier negatief over zijn.’
- ‘Met een aantal buren goede contacten. Sommige anderen krijgen we niet echt contact mee. Dat is jammer. Je wilt eigenlijk weten wie hier woont. Ook om samen er voor elkaar te kunnen zijn. We hebben niets, maar wel elkaar. Dat merkte ik toen ik ziek was: de buurt stond klaar, hielp geweldig. Iemand moet het initiatief nemen.’
De Friese taal is belangrijk voor veel Waskemeerders. Ook zijn er mensen die het bij voorkeur bij Nederlands houden, of wie het niet uit maakt. Iemand benoemt: ‘de Friese taal is weliswaar heel belangrijk, maar kan overdreven worden. Ik heb juist ook veel geleerd van ‘Hollanders’. Dus: vooral welkom en nieuwsgierig blijven naar elkaar, als mens’.
Van de 102 Waskemeerders zijn 77 tevreden over de (Nederlandse & Friese) taalbeheersing, 6 willen nog meer leren. Diverse niet-van-origine Friestaligen leren die taal, anderen willen dat nog. Uit interesse en/of omdat ze merken dat het belangrijk is om de taal te leren, om misverstanden, een kloof en/of afzondering te voorkomen. Mensen geven aan: ‘Dat gaat hier best okay, het mengt hier wel. Ook op school.’
Veiligheid
- De inrichting van het dorp: Verkeerluw maken. En niet een doorvoerdorp voor de industrie van Haulerwijk.
- De Breebergweg wordt door vele van de daar wonende invullers van de enquête genoemd. Het is een racebaan. Levensgevaarlijk. Daar zijn we erg van geschrokken toen we hier kwamen wonen. Wegversmalling. Lachebekje of snelheidscontroles een optie?
- Een fiets of loopbrug halverwege de compagnonsweg over de vaart wordt ook meerdere keren genoemd als wens. Zodat de kinderen niet langs de “drukke” weg hoeven te fietsen naar school/vriendjes.
Wonen mensen graag in Waskemeer? En wat is typerend?
Het overgrote deel van de reacties is positief.
De meeste invullers wonen graag in Waskemeer.
Saamhorigheid wordt vaak genoemd.
- Waskemeer, klein maar actief en betrokken dorp. Mensen denken om elkaar.
- Waskemeer heeft nog een ziel. En natuur.
- Fijn, rustig dorp waar ik mij thuis voel.
Een aantal mensen vertelt over hoe het dorp zich ontwikkelde. Opener werd.
Hoe het voetbal een bijdrage leverde in de ontwikkeling, meest ten goede. Dat het belangrijk is voor de balans om genoeg ander aanbod (sport en meer) te hebben.
Hoe waardevol de Herberg is.
Dat, als er iets niet goed is, er paadjes worden gevonden om het op te lossen.
Hoort iedereen erbij? Zien mensen om naar elkaar?
‘Nieuwkomers’ hebben verschillende ervaringen of ze ‘er tussen komen’, zowel positief als negatief.
Enkele inwoners (3 van de 102) laten weten zich alleen, of niet thuis te voelen in het dorp. Ook als ze wel al jaren zich open stellen, hun best doen. Met enkelingen hebben ze dan bijvoorbeeld prettig contact – echter aan tafels, in groepjes, worden ze genegeerd: bekenden zoeken elkaar op, richten zich op elkaar.
Gegroet worden zou helpen, of een spontaan praatje op straat. Het helpt om behulpzame, betrokken buren te hebben.
76 van de 102 mensen voelen zich geaccepteerd, 5 mensen zijn daar nog niet tevreden over. De meest voorkomende reactie was: ‘Acceptatie? zit wel goed, boeit niet. Ze kennen me wel, gewoon zijn wie je bent. Wel leuk als ze me leuk vinden, maar het hoeft niet.’
Anderen geven aan: als je anders leeft dan het standaardplaatje (bv éénoudergezin, of niet gelovig) krijg je soms te maken met oordelen daarover. Mensen die er iets over zeggen terwijl ze je niet kennen.
Hoort iedereen erbij? Zien mensen om naar elkaar?
Bijna bovenaan zie je het (tot herfst ‘245 aangepaste) overzicht aan wat Waskemeer nu aan activiteiten heeft.
- Super, voor een klein dorp heeft Waskemeer heel veel! Daar kan menig dorp wat van leren.
- Dingen samen doen is leuk, het moet geen verplichting zijn.
- Dingen organiseren is nodig om het dorp levendig te houden.
- Leuk zou iets om de 1 a 2 maanden, of 3x per jaar.
- NIEUWE vrijwilligers voor nieuwe activiteiten, haal ze niet van elders!
- 9 van de 102 invullers vinkten aan, dat het fijn is als een activiteit gratis is.
Hieronder een overzicht, 43% draagt bij als vrijwilliger en vindt dat genoeg. 12% wil nog wel eens een uurtje extra. In totaal 9% wil wel vrijwilligerswerk gaan doen. En 32% heeft er geen tijd of gelegenheid voor.
Hoe is het welzijn?
Van de 102 Waskemeerders voelen 79 zich vrijwel nooit eenzaam, 12 zelden, 10 wisselend en 1 iemand vaak. Pijn(fysiek of emotioneel) wordt door 7 vaak, door 20 mensen wisselend, 16 zelden en 60 mensen nooit gevoeld. 50 van de 102 geïnterviewden geven aan geen zorgen te hebben, 30 zelden, 21 wisselend en 2 vaak.
Mensen vertellen: ‘Veel mensen zijn overleden.’ ‘Soms kan ik het overdag even niet ‘vinden’. Ik weet dat dat voorbij gaat. Pijn is er, hoort er bij. Zorgen: toekomst, waar draait het op uit, met kinderen en jezelf? Je wilt graag zekerheid maar weet ook dat die er niet is.’
Wat helpt? Een aantal van de vele reacties:
Geschikte woning wordt ook diverse keren genoemd.
Dankbaar zijn. Bezig zijn. Mensen opzoeken, gezelligheid, iemand die regelmatig langskomt. Doen waar je plezier in hebt. Er even uit. Muziek. Sporten, bewegen. Wandelen. Fysio.
Doen wat je kunt. Waar je niets aan kunt doen: knop om / loslaten en/of bidden/bij God neerleggen.
Praten. In huis, met familie, netwerk – en zo nodig hulp vragen.
‘Mijn beste dokter is de natuur. Buiten, om je heen kijken, natuur begrijpen. Dat is een heel gezond medicijn voor veel mensen.’
‘Geluk gehad met hoe opgegroeid: nuchter – én je bent niet alleen, deel van het grotere. je kunt het voelen.’
‘Vroeger geleerd: ‘Pytsje’s verdriet is Jantsje’s verdriet nog niet.’ Je bent gewend om jezelf te redden. Leven en laten leven.’
Middagdutje in de zon.
Blij met hond, kat, dieren.
Welke kant wil het dorp uit?
Uitspraken over: waarheen, waarvoor, dromen, idealen, stip op de horizon
- Communicatie wordt gemist tussen de verenigingen, evenementen en andere clubs in het dorp. Het zou mooi zijn als er een overkoepelend orgaan komt, mensen moeten met elkaar in gesprek gaan.
- De inrichting van het dorp: Verkeerluw maken. En niet een doorvoerdorp voor de industrie van Haulerwijk.